KAZLAR

AKILSIZ ZANNEDİLEN FAKAT ASLINDA OLDUKÇA ZEKİ OLAN

KAZLARIN «akılsız» olduğuna dair halk arasında beslenen inanışın gerçekle ilgisi yoktur. Yapılan tetkikler, kaz türlerinin çoğunun kuş ölçülerine göre ortalamadan üstün zekâları olduğunu göstermiştir. Tehlike karşısında da işlerini bilirler. Hele gagalarıyla kanatları, nispeten küçük düşmanlarına karşı son derece güçlü birer silâhtır.
Kazlar çok eski çağlarda evcilleştirilmişlerdi. Eski Mısır anıtlarında kaz resimlerine rastlanır. Kaz, hikâyelere dahi konu olmuştur. Bizdeki «altın yumurtlayan kaz» hikâyesini bilmeyen yoktur. Eski Roma' lılar kutsal saydıktan kazlar beslerlerdi. Meşhur bir efsaneye göre, Milâttan Önce 390'da GalyaTılar bir gece Roma'ya baskın yapmışlar, bu sırada kazların bağırmasıyla uyanan Kapitol tepesindeki Roma askerleri de şehrin düşmanın eline geçmesini önlemişti. Romalılar o tarihten sonra her yıl altından bir kazın da yer aldığı bir geçit resmi tertipler olmuşlardı.
Kazlar ekonomik bakımdan ördekler kadar önemli değillerse de, kaz kızartması birçok ülkelerde geleneksel bir bayram yemeğidir.

Kazların yapısı:

 Kırkı aşkın çeşitleriyle bütün dünyaya yayılmış bir alt-familya meydana getiren kazların derli toplu bir vücutları, nispeten kısa boyunlarıyla gagaları vardır. Bacakları nispeten uzun olduktan başka, vücudun hemen hemen ortalarında yer aldığından, kazların yürüyüşüne badi badi denilemez. Başlarından uzun olmayan gagaları üstte   kubbeli,   altta  düz,   kökünde çok yüksek, yanlarda sert dişlerle silâhlıdır. Ayak parmakları perdelidir. Kanatlan uzun, enli ve uçlarına doğru sivri, tüyleri fevkalade yumuşak ve sık, tüylerinin altında hav boldur. Erkek kazla dişisinin arasında hemen hemen fark yoktur.
Her kıtanın kendine öz kazları vardır. Bu kuşlar öbür kazsüara kıyasla vakitlerinin daha az bir kısmını suda geçirirler, karada yaşamayı tercih eder, hatta bazen ağaçlara bile çıkarlar. Yürüyüşleri öbür kazsılarmkinden üstündür, buna karşılık ördeklerle kuğular kadar usta birer yüzücü değillerdir. Fakat gene de fena yüzmezler ve bir tehlike karsısında hayli derinlere dalabilirler. Güzel uçarlar ve bir nefeste çok uzaklara yol alabilirler.
Bütün kazlar tercihan otçuldurlar, fakat böcek, yumuşakça ve küçük omurgalı hayvan yiyen türleri de vardır. Sürü halinde bulundukları vakit, çiftçiyi büyük zarara sokabilirler, fakat buna karşılık tüyleriyle insanlara bol para kazandırırlar.
Kaz çeşitlerinin çoğunluğunun, yetişkinken yakalanmaları halinde dahi kolay evcilleştirildikleri ve esaret hayatında da üredikleri düşünülürse, bunların pek azından kümes hayvanı olarak yararlanılmasına ne kadar şaşılsa yeridir.