ÜÇ-DİKENLİ BALIK
(Gasterosteus aculeatus)

«Üç  dikenli balık», suyun içinde, tıpkı bir kolibri'nin havadaki akrobasi numaralarını hatırlatan şekilde hareket eder. Bu küçük balık her haliyle bir hareket ve enerji örneğidir. Minik göğüs yüzgeçleri titrer halde ve kuyruğu yana kıvrılmış vaziyette hareketsiz durduğu zamanlar bile, her an harekete geçmeye hazır, çelik bir yayı andırır.
Ergin üç-dikenli balık'lar genellikle 5-6 santim uzunluğundadırlar, fakat bazı yerlerde 9 - 10 santim uzunluğunda da olurlar. İğ biçimli vücutları, sırtlarındaki ikisi iri, biri ufak üç diken, karınlarının her bir yanındaki iri birer diken ve yanlarında adi pulların yerini alan yassı,kemiksel levhalarla korunmuştur. Ağızlan çok sayıda sivri dişlerle silâhlıdır. Bu dişler onun avım yakalayıp parçalamasına yarar.
Üç-dikenli balık'lar kendilerinden çok iri balıklara saldıran yırtıcı yaratıklar olduklarından bu silâhlardan fazlasıyle yararlanırlar. Dikenlerinin onları, daha iri balıklara yem olmaktan da koruması icap ederse de, birçok başkaca dikenli - balıklar ve kuşlar tarafından kolaylıkla yenilir.
Üç - dikenli balıklar'ın gerek tuzlu, gerekse tatlı sularda yaşadıklarını gördük. Bu türe Kuzey Yarımküresinin bütün kuzey bölümünde rastlanır. Birleşik Amerika'nın bazı bölgelerinde prese edilerek yağları alınır, geride artan kalıntı ise gübre olarak kullanılır.
Üç-dikenli balık, iriliğine kıyasla çok yırtıcı bir balıktır. Bazen kendisi kadar, hattâ daha iri balıkları öldürüp yer. Fakat normal olarak küçük kabuklular ve böceklerle ve başka balıkların yumurtaları ye yavrulanyle beslenir.
Üç-dikenli balık'ın üreme âdetleri çok ilginçtir. İlkbaharda ve yazın karnı ve gerdanı parlak bir kırmızı renk alan erkek, sakin bir sudaki bir dip köseyi seçerek burasını başka bahtlara ve özellikle başka erkek üç - dikenli balıklara karşı dikkatle korur. Bundan sonra, böbreklerinin yapışkan ve ipliksi bir salgısıyle perçinlediği su bitkisi parçalarından bir yuva örer. Bazen yuva yapacağına, dipte bir delik kazar ve bunun içini salgıyle astarlar. Dişiler bu devrede erkekler tarafından kovalanır, dudaklarla çimdiklenir ve itilip kakılır. Sonunda dişi erkeğin arkası sıra yuvaya gelir ve buraya ya kendiliğinden girer, ya da girmeye zorlanır. 1,5 milimetre çapındaki yumurtalarını yumurtladıktan sonra geldiği yoldan döneceğine yuvada yeni bir delik açmak suretiyle kaçar.
O kaçtıktan sonra erkek, yuvaya girerek yumurtaları döller. Bazen birkaç dişi arka arkaya aynı yuvaya girerek yumurtlamaya zorlanır ve işleri bitince oradan kovulurlar. Erkek bundan sonra tam altı gün süresince yuvasına bekçilik eder ve yumurtaları göğüs yüzgeçleriyle yelpazeler. Yavrular çıktıktan sonra yuva çok zaman parçalanır, fakat baba, yavruların o noktadan uzaklaşmamalarına göz, kulak olur. Sonunda, yavruların babanın dikkatini çekmeden uzaklaşmaları, ya da babanın yavrularına duyduğu ilginin sona ermesiyle aile hayatı sona ermiş ve dağılmış olur.