SU YELVESİ
(Rallus aquaticus)

«Su yelvesi», başından uzun gagası, oldukça uzun bacakları, kubbeli gözüken kısa ve güdük kanatları, çok kısa kuyruğu ve çok sık ve su geçirmeyen tüyleriyle dikkati çeker. Uzunluğu 29-30 santim kadardır. Dişi erkekten ufaktır, fakat rengi aşağı yukarı aynıdır. Su yelvesinin rengi, sarı fon üzerinde siyah beneklidir. Başının yanlan ve vücudunun alt tarafı mavimsi gridir.
Su yelvesi'nin yurdu Kuzey ve Orta Avrupa, Orta ve Doğu Asya'dır. Göçlerinde Güney Avrupa'yı, Kuzey
Avrupa'yı ve Hindistan'ı ziyaret eder. İyi bir uçucu olmamasına rağmen, kuzeyin tek tek adalarından Faröer adalarıyla İzlanda'da görülür.
Amerika'ya öz türlerden şu üç tanesi dikkate değer:
Rallus longirostris tuzlu bataklıklarda barınır. Tavuğun yarısı kadar kahverengi bir kuştur. Göçlerde alçaktan uçtuğundan çok kazaya uğrar. Birçok su tavukları gibi gıcırtılı sesler çıkararak danslar eder. Otlardan örülü yuvasını tuzlu bataklıklarda yerde bina eder.
»Erguvani su tavuğu» (Porphyrula martinica), Yeni Dünya'nm sıcak kısımlarında yaşayan parlak renkli bir türdür. Yaklaşık olarak 27-28 santim uzunluğundaki bu kuş iyi yüzer ve su bitkileri tarafından boğulmuş gölcüklere rağbet eder. Su tavuklarının çoğunluğundan daha iyi uçar. Gagası koyu kırmızı, alnındaki kalkanımsi yapı mavimsidir. Yuvası, kamışlarla sazların arasında kamışlardan örülmüş bir plâtformdur. 4-10 yumurtası beyaz renkte ve kırmızımsı işaretlidir. Bu erguvani su tavuklarına sultan tavuğu adı altında (Porphyrio porphyrio) Doğu Afrika'da, aynı türden birçok çeşitlere ise Güney Avrupa'da, Güney Rusya'da, Kafkasya'da, Filistin'de ve Kuzey Batı Afrika'da rastlanmaktadır.