SIVACIKUŞUGİLLER : «FINDIKKIRAN» DİYE DE TANINIRLAR

BAŞTANKARA'LARLA yakın akraba «sıvacıkuşugiller» de gaga orta uzunlukta, koni biçimli ve sivri, kanatlar uzun ve oldukça sivri on iki tüylü kuyruk kısa ve enli, tüyler yoğun ve yumuşaktır.
Bu kuşlar, dünyanın Orta ile Güney Amerika ve Afrika dışındaki bütün kıtalarında, ayrıca Madagaskar'da da görülürler. Ormanları sever, ağaçlara tırmanır ve iner, en dik yarlarda bile bir aşağı, bir yukarı koşmaktan çekinmezler. Tırmamalıkta ağaçkakanları bile geride bırakırlar. Dik bir ağaç gövdesinin üzerinde baş aşağı sarkmış vaziyette ceviz veya fındık kırıp yedikleri görülmüştür.
Bazı Eski Dünya sıvacı kuşları asıl merifetlerini yuva yapımında gösterirler. Yuva çok kere bir ağaç kovuğunun, bazen de 3-4 metre yüksekliğindeki kaya veya duvar oyuklarının içindedir. Fakat kuş, yuvasının kapısının fazla büyük olmasını istemediği için, bunu iyice örer ve ancak kendi geçebileceği kadar bir delik bırakır. Bunun için, tükrüğüyle ıslattığı yapışkan bir topraktan faydalanır. Toprak topaklarını gagasında taşıyıp ıslanması ve bunları gerçek bir duvarcı gibi üst üste yapıştırması görülecek şeydir. Kil duvar çok kere 2 santimden kalın olmakta ve kuruduktan sonra parmakla kırılamayacak kadar sertleşmiş bulunmaktadır. İran çöllerinin bazı sıvacı kuşları yuvalarını tamamiyle çamurdan yaparlar. Bir kayaya yapışık vaziyette olan bu yuvalar çok kere 20-25 kilo ağırlığında olur.
Sıvacı kuşları'nın en iyi bilineni, «Mavi sıvacı kuşu» dur (Sitta europaea). Bunun sırtı mavi-gri, karnı canlı bir sandır, gözlerinin üzerinden geçen siyah bir yol başın ve boynun yanlarına kadar uzanır. Kuşun çenesi ve gerdanı beyazdır. Uzunluğu 13 -14 santimdir. Dişisi, kafasındaki siyah yolun daha ince, karnının renginin daha soluk, cüsse-sinin ise daha ufak olmasıyle erkeğinden ayırt edilir. Sıvacı kuşlarının yukarıda tarif edilen davranışlarının ve yuva yapımı usullerinin hepsi mavi sıvacı kuşu tarafından paylaşılır.