TOPRAK KAZMAKTA USTA PORSUKLAR
Avrupa ile AsyaAdi Porsuğu
AVRASYA PORSUĞU (Meles)
«Avrasya porsuğu», geçen yüzyılın başlarında İngiltere'de kanlı bir eğlencenin kahramanıydı. Kama biçimindeki bu güçlü hayvan bir fıçının veya insan eliyle kazılmış bir çukurun içine bırakılır ve köpekler üzerine salmırdı. Köpekler onu deliğinden dışarı sürüklemeye çalıştıkça, porsuk, keskin tırnakları ve kuvvetli dişleriyle kendini elinden geldiği kadar savunurdu. Bu hunhar oyun 1850'de bir kanunla yasaklanmıştır. Avrasya porsuğu'nun beyaz kafasının iki yanı, burnundan başlayarak gözlerini çeviren ve kulağına kadar uzanan belirli bir siyah çizgi ile işaretlenmiştir. Vücudu göze gri olarak gözükürse de, bu, tüylerinin kısmen siyah, kısmen de beyaz olmasından ileri gelir. Porsuk kılları en iyi tıraş fırçalarının yapılmasında kullanılır. 80 santim uzunluğunda olabilen bu hayvan, kısa bacakları ve güdük kuyruğuyla küçük bir ayıya benzer. Ağırlığı ortalama 13-14 kilodur.
Porsuğun evi:
Gelincik ve volverin kadar yırtıcı olmayan porsuk, tırnaklarını sadece toprağı kazmakta kullanmayı tercih eder. Bu çekingen ve tedbirli hayvan, günün aydınlık saatlerini yerin altında kendine kazdığı yuvada geçirir. İni çoğu zaman ormanlık bir yamaçta toprağın içinde uzanan 90 -100 delikli tünellerin sonundadır. Bu yeraltı tünelleri üç kat derinliğinde bir lâbirent meydana getirir. Giriş yerleri, hayvanın devamlı suretle iş başında olup yuvasını mükemmelleştirdiğine işaret eden büyük toprak tümseklerinden bellidir. Porsuk, kuru yapraklardan, yosundan ve samandan bir yatağın üzerinde uyumayı sever. Fakat bunları yer altına indirmesi epey bir iştir. Yükünü ön ayaklarıyla burnunun arasına sıkıştırır ve hiç bir parçasını kaybetmemeye çalışarak geri geri gitmek suretiyle deliğine girer.
Çiftleşme zamanı:
Birçok porsuk ailelerinin ağustos ve eylülde aynı ini paylaştıkları çok görülmüştür, fakat kış gelmeden ayrılırlar. Porsukların çiftleşme mevsimi temmuzdan kasım ortalarına kadar devam eder. Dişi yılda bir kere şubatta veya martta doğurur. Yavru adedi çoğu zaman ikiyse de, bazen üçüzler görüldüğü olur. Yavrular çabuk büyür ve sonbaharda annelerinden ayrılabilecek hale gelirler. Porsuklar karanlık basmadan inlerinden çıkmazlar. Bok böceği, solucan, kirpi, küçük kemirici ve tavşan gibi hayvanları avlarlar. Avlarını kokusundan keşfeder ve gerekirse toprağı kazıp içinden çıkarırlar. Porsuk meyvalara, ceviz, fındık gibi kuru yemişlere ve sebzelere de rağbet ederek bunları kışın kullanılmak üzere sonbahardan ininde depo eder. Kış uykusuna yatmazsa da, ısı sıfıra düştüğü vakit uyuyabilir.
Dikkate değer bir porsuk «cenaze töreni»:
Tabiî düşmanları az olan porsuklar çoğu zaman on yıllık normal hayat sürelerini tamamlarlar. Yeraltındaki bir odacıkta ölmeleri ihtimali kuvvetlidir. Bundan sonra, burası, inin öbür porsuk sakinleri tarafından tıkanır. Bir tabiat bilgini 1941'de dikkate değer bir porsuk «cenaze törenine» şahit olmuştu. Anlattığına göre, dişi bir porsuğun, terkedilmiş bir tavşan ininde büyük bir delik kazdığını görmüştü. , Dişi, tavşan ini ile kendi ini arasında birkaç kere gidip gelmişti. Pek telâşlı görünüyor ve garip garip sesler çıkarıyordu. Kazı işi tamamlanınca, bir erkek porsuk dişinin yanında belirdi ve ikisi bir porsuğu bacağından çekerek inden çıkarmakta, dişi de cesedi arkadan iterek ona yardım etmekte idi. Bu ölü porsuk erkek ve kuvvetli bir ihtimalle dişinin kocasıydı. Biraz sonra kazılan mezara yerleştirilmiş ve üzeri toprakla örtülmüştü. Dişi de çok geçmeden inine dönmüş, ona yardım eden erkek ise başını alıp gitmişti.
Nerelerde bulunur:
Eski Dünya porsuklarının yurdu Büyük Britanya ile İspanya üzerinden Kuzey Asya ve Japonya'ya, güneyde işe Himalayalara kadar uzanır. «Avrupa porsuğu,Sibirya porsuğu,Kafkar porsuğu ve «Japon porsuğu» diye tanınan dört türü vardır.
Amerika Porsuğu |