MATEM URBASI
(Vanessa antiopa)

«Matem urbası», kaplumbağa kabukları'nın  belki  en ilgincidir.  İlk bahar başlarında çok görülen bir kelebektir. Mevsimin ilk sıcak gününde kış uykusunu uyuduğu barınaktan çıkarak güneşli bir patikaya konar ve kanatlarını hafif hafif yelpazeleyerek güneşlenir. Onu, ilk körpe yaprakların çıkmasından evyel bir söğüdün üzerinde de görebilirsiniz, zira siyahımsı yumurta kümeleri de körpe dalcıkların üzerindedir. Matem urbası, söğüdü olmayan yerlerde yavrularına yiyecek olarak kavaklara ve karaağaçlara da rağbet eder.
Sarı kenarlı mor renkteki kanatlarıyle kelebeklerin en güzellerinden biri olduğuna hiç şüphe yoktur. Bu bakımdan kelebek koleksiyoncularının en fazla rağbet ettikleri kelebeklerin başında gelirler.
Matem urbası'nın güzelliğini anlayabilmek için, ona güneşte bakmak doğrudur. Kadife siyahlığındaki kanatları geniş bir sarı kenarla çerçevelidir. Fakat dikkatle bakılırsa, bu yolun içinde morumsu bir leke dizisi göze çarpar. Kanatlarının altının noktalı bir kahverengi veya gri olması, yani kuru yaprakları taklit etmesi, bir yere konmuş kelebeği gözden gizleyen mükemmel bir kamuflajdır.
Matem urbaları kamuflajlarına o kadar güvenirler ki, usulca arkalarından sokulup yakalanmaları hiç güç değildir. Fakat bu şekilde yakalanınca da, ölü taklidi yaparlar. Kelebeğin gerçekten öldüğüne, ya da ölmek üzere bulunduğuna inanç getirenlerin avuçlarını açtıkları anda, matem urbası güzel kanatlarını çırpa çırpa havalanır ve uzaklaşır. Böylece bu kelebek kurnazlığı sayesinde canını kurtarmış olur.
Matem urbası bütün Kuzey Amerika'da bulunur ve Orta Amerika ülkelerinden Guatemala'ya kadar iner. Avrupa'da da yaygın türlerdendir.
Aynı gruptan büyük tilki'nin (Vanessa polychloros) kahverengi ön kanatlarının ön kenarında irice iki siyah leke, bunların arkasında ise daha ufak birkaç leke bulunur, arka kanatlarının önünde ise sadece birer leke vardır. Küçük tilki (Vanessa urticae) Avrupa'da çok yaygın bir kaplumbağa kabuğu'dur. Üstte kiremit rengindedir.  Ön kanatlarının ön kenarında üç siyah leke ve koyu renkli kanat kenarında mavi renkli bir sürü küçük leke göze çarpar.
Bulunduğu iklime göre renginde değişmeler olur. Kuzeyde daha koyu renkli olur, Güney Avrupa'da yaşayanlarında ise siyah lekelerle yollar daralır. Uzun göçlere girişen kelebeklerdendir.