LİR KUŞLARI

Avustralya'nın bu güzel tüylü kuşları otomobil sesini bile taklit edebilir.
AVUSTRALYA'NIN, dünya'nın en garip kuşu unvanına lâyık birçok adayları vardır. Bunların en garibi ise belki harika «lir kuşu» dur (Menura superba). Erkek lir kuşu dikkate değer bir ses sanatkârıdır. Birçok kuşların seslerini, hatta otomobil klaksonunu bile taklit edebilir. Fakat bu kuşun insanı şaşırtmak için sesini çıkarmasına lüzum yoktur. Bunun için, rebap veya lir biçimii uzun dış kuyruk tüyleri yeter. Lir kuşunun erkeğinin 130 santimlik uzunluğunun 70 santimi kuyruktur. Beyazımsı olan bu tüyler, «V» biçimli koyu kahverengi bölgelerle işaretlidir. Beyazımsı orta kuyruk tüylerinin pek ince ve dantelamsı bir yapısı vardır.
Bu harikulade kuyruğun, kuşun cinsiyet hayatında önemli bir rolü vardır, erkek lir kuşu da tabiatın bu armağanından yararlanmayı bilir. Orman yüzeyinde kendine tepemsi bir sahne yapar. Sonra buraya bir eş çekmek için, kuyruğunu alabildiğine yayarak ve öne yatırarak, tüylerini başının üzerinden aşırır. Bu arada seslenmeyi ve ötmeyi de ihmal etmez  tabiî.
Daha çok kahvemsi gri renkli bir kuş olan lir kuşunun yuvası iri ve küre biçiminde bir yapıdır. Yumurta tek ve bol beneklidir. Beş haftada yumurtadan çıkan yavruların gelişmesi de o nispette uzun zaman alır.
Eski gezginler, başının ve gagasına yapısıyle kuvvetli bacaklarına bakarak lir kuşunu sülünler ailesine katmışlardı. Tabiat bilginleri daha sonra, lir kuşu'nun ötücü kuşlar takımının ilginç bir üyesi olduğunu anladılar. Aslında bu takımın en iri üyesidir. «Lir - kuşugiller ailesi» nin (Menurîdae), ikinci üyesi «Albert lir kuşu» dur (Menura alberti). Fskat bu tür o güzelim kuyruk tüylerinden yoksundur. Ailenin yakın akrabası yoksa da, ender küçük, «Avustralya çalı kuşu» (Atrichornis) bazı bakımlardan ona benzer.