Kuşların tüyleri nasıl meydana geldi

BAZI kertenkelelerin süslü püslü pulları vardır. Kuşların tüylerinin, bu gibi pulların değişmeye uğramasıyla meydana gelmesi akla yakındır. Tüylerin ilk görevi, vücudu aşırı soğuğa ve sıcağa karşı korumak olmuştu. Bu eylem, soğuk kanlı ve tembel tabiatlı bir sürüngenden sıcak kanlı ve hareketli bir kuşa geçişi mümkün kıldı. Fakat tüyler, havada kaymaya, sonra da uçmaya yardımcı olmakta da gecikmediler ve yapıları buna göre

değişmeye uğradı. Bu değişme, özellikle, uçuş için şart olan kanat teleklerine tesir etti.
Tüyler şaşılacak derecede hafif ve kuvvetlidirler. Binlerce mikroskopik çengel her tüyün tellerini bir arada tutar. Bu çengelcikler ayrılacak olurlarsa, kuş, tüylerini gagasıyla düzeltir, bu arada sayısız çengellerle tüycükleri birbirine bağlayarak tüyün geniş ve yassı kısmına, hava geçirmezliğini ve düzgünlüğünü iade eder.
Kuş, tüylerini düzeltirken yumuşak ve su geçirmez olmaları için üzerlerine yağ da sürer. Bu yağ, kuyruğunun kaidesindeki bezler tarafından salgılanır. Uçamaz hale gelen kuşlarda, tüyler yumuşacık olarak sadece vücudu sıcak tutmaya yararlar. Devekuşu buna misaldir.
Kuşun vücudunun her parçası uçuşa uymuştur. Vücut boşluğunda, hattâ uzun kemiklerinde akciğerle bağlantılı hava torbacıkları vardır. Bu hava torbacıkları havalanmayı kolaylaştırır, ayrıca akciğerlere hava akımını artırırlar. Göğüs kasları, yani uçuşta kullanılan kaslar, evcil tavuk veya hindi gibi iyi uçamayanlarda bile, kuşun vücudunun büyük bir kısmını meydana getirir. Kuşun göğüs kemiğinin, uçuş kaslarının sıkı sıkı bağlı bulundukları gemi omurgasına benzer «karina» adlı büyük bir çıkıntısı vardır.
Bir kuşun kanatlarındaki tüyler, kanatlar kapandığı zaman, hayvanın süzülebileceği delikler veya  aralıklar bırakmayacak şekilde üst üste binmiştir. Kuş kanatlarını çırptığı zaman, hava tüylerin arasından kayar. Kuş böylece kanatlarının güçlü darbeleriyle yukarıya ve ileriye doğru sürülür. Tüyler aşınınca, düşerler ve yerlerine yenileri yetişir.
İri kuşlar kanatlarını çırpmadan oldukça uzaklara kayabilirler. Bu işi, yavaş yavaş alçalmak kabiliyetlerinden yararlanmak suretiyle yaparlar. Fakat yükselen sıcak hava akımları olduğu zaman, hemen hiç çaba sarfetmeden saatlerce yol alabilirler.
Kuşlar genellikle gerçektekinden daha hızlı uçuyor hissini uyandırırlar. Halbuki küçük serçelerle başka küçük kuşlar genel olarak saatte 25-40 kilometreden hızlı uçmazlar. Yaban ördeklerinin hızı saatte 95 kilometreye kadar yükselebilir. Bazı doğanlar ve karasağanlar daha bile hızlı uçarlar. Kartallar avlarının üzerine pike inerken saatte 200 kilometreye çıkarlar, bu arada kanat tüylerinin arasından hızla geçen hayvanın sesi tâ uzaklardan duyulabilir.