Kayabalığımsılar'ın çoğunun uzunluğu 15 santimi bulmaz bile. Fakat birkaç tür 50 santim uzunluğunda olabilmektedir, en iri kayabalığımsı ise 60 santim uzunluğundadır. Kaya-balığımsılar'm   en   irileri,    adlarını uykucular diye dilimize cevirebilceğimiz Eleotoride ailesidir.Türlerinin  birçoğu tatlı sularda yasar. içlerinden bazılarının, yumurtlamak için denizlere yolculuk ettikleri sanılmaktadır.
Afrika, Asya ile Avustralya'nın tropikal kıyılarında adlarını «çamur-hoplarlar» diye dilimize çevirebileceğimiz türlere ve akrabalarına (Periophthalmidae) rastlıyoruz. Bunlar gerek görünüşleri, gerek huyları bakımından garip yaratıklardır. Cezir zamanında deniz sekilip geniş çamurlu alanları açıkta bıraktığı vakit, «çamur-hoplariar», ayak yerine kullandıkları güçlü göğüs yüzgeçlerinin üzerinde hoplarken ve fırtlak gözlerini sağa, sola devirerek kendilerine av ararken görülebilirler.
Kayabalığımsılar'ın diplerin yerlileri olduğunu gördük. Altı kadar aileleri vardır. En yaygın oldukları bölgeler tropikal kuşak denizlerdir. Her kıtanın bazı tatlı sularında da görülürler. Onlara, sok soğuk olmayan bütün sığ okyanus sularında rastlayabiliriz. Karın yüzgeçlerinin bitişmesinden meydana gelen ve kayalara, ya da dipteki cisimlere yapışmalarına yarıyan vantuz, «Eleotridae» ailesi üyelerinin dışındakilerinin hepsinde vardır.
Kayabalığımsılar'ın yuvası çoğunlukla erkeğin seçtiği bir yarım kabuktur. Erkek balık bu kabuğun içbükey kısmının tabak gibi yukarıya dönük olduğunu gördüğü takdirde, ilk iş olarak bunu tersine çevirir. Kabuğu en az çabayla ters çevirebilmek için, dengesini bozacak noktanın hangisi olduğunu bilir. Sonra kabuğun altına sürünerek bunu temizler ve altını kazmak suretiyle yuva boşluğunu genişletir. Son olarak da yuvasını bir kum tabakasının altma gizleyerek düşmanlarının gözünden kaçırır.
Artık yuva hazırdır. Bir dişi bunun içine girer, sırt üstü döner ve karm yüzgeçlerinin meydana getirdiği vantuzla kabuğun tavanına asılır. Sonra ağır ağır hareket ederek düzgün bir tabaka halinde yumurtalarını döker. Erkek bu yumurtaları dölleyecek ve bekçileri kesilecektir.