HOROZBİNAGİLLER

HOROZBİNA» lar (Blennidae) irilikten veya güzellikten yana avantajsız durumda iseler de, bu son dereee ilginç balıklar olmalarına engel değildir. Meselâ, islerinden bazıları suda olduğu kadar, karada da rahattırlar. Bu küçük yaratıklardan bazıları vakitlerinin hemen yarısını kayaların arasında hoplamakla geçirirler. Dalgalar tarafından karaya vurulmuş da değillerdir. Kendi arzuları üzerine sudan çıkarlar.
Horozbinagiller'in çoğu 15 santimden kısa olan ufak banklardır. Sığ ve sıcak tuzlu sulan severler. Buralarda kıyı kayalarının ve yosunlarının, kıyı gölcüklerinin ve küçük koyların içine gizlenerek pusudaki düşmanlarından korunurlar. Pek azı soğuk ve tatlı sularda barınır. Meselâ, «Blennius fluviatilis» yani nehir horozbinası.
Dişi, kaya yarıklarının içine veya kabukların, ya da başka batık cisimlerin altına yumurtalarını yumurtlar. Bu yumurtalar yapışkandır. Erkekle dişi arasında gerek renk, gerek şekil bakımından ayrılık vardır.
Mutedil enlem kıyılarındaki horozbinagiller kemerli profilleri ve 'kaim üst dudaklarından tanınırlar. Alınlarının üzerinde veya gözlerinin yukarısında çok kere dokunaçları vardır. Başlıca horozbinagil türleri, kafası dokunaçtan yoksun »Blennius pholis», kafasının üzerinde, gözlerinin arasında kenarları dişli bir üçgen biçiminde çıkıntısı olan «Blennius galerita», her bir gözünün üzerinde bir sorgucu bulunan «Blennius gattorugine» ve önceki gibi sorguçlara ilâveten, sırt yüzgecinin üzerinde siyah bir gözü bulunan gözlü horozbina'dır (Biennius ocellaris).
Horozbinagiller çok kere medden kalan kıyı gölcüklerinde sürü halinde yaşarlar. En ufak bir tehlike halinde kaçar ve taşlarla yosunların altında gizlenirler. Akvaryumlarda bu balıklarla ilgili ilginç müşahede lerde bulunulur. Meselâ, yumurtalarını tabiî oyukların tavanına veya taşların altına yapıştırırlar. Dişiler bu iş için karınlarını yukarı çevirirler. Anne ile baba yumurtalara ortaklaşa bekçilik ederler. Erkeğin, bulduğu yiyecekleri getirip dişisiyle paylaştığı söylenir.
«Clinidae» ailesi üyeleri de birçok bakımlardan horozbinagiller hatırlatırlar. Yalnız sırt yüzgeçlerinde dikensel ışın sayısı çok daha fazladır. Çenelerindeki dişler de bir yerine, iki sıra üzerine dizilidir. Bu balıklar da tropikal ve mutedil bölgelerde sığ sulu tuzlu sulan tercih eder ve çok kere medden kalma gölcüklerde kayaların ve yosunların arasında görülürler. Bazıları parlak renklidir. Erkeklerle dişilerin vücut ve yüzgeç şekli çok 'kere farklıdır. Bazı türler canlı yavru doğururlar. Batı Hint adalarında rastlanan bir tür ise canlı süngerlerin içini yuva olarak kullanırlar. «Clinidae» ailesi üyeleri genellikle horozbinagiller' den iridirler, fakat uzunlukları gene de 30 santimi geçmez. Her iki grupta belki 500 tür bulunur. Clinidae' lerden «Clinus argentatus» Akdeniz" in kayalık kıyılarında yaşar. Bu türün uzunluğu 10 santimi geçmez. Bir dişi yumurtlayacağı vakit, bir yosun kümesinin içine girer ve ta ki yumurtalar vücudundan atılana kadar fıkırdar durur. Bu yumurtalar, yılankavi ve yapışkan ipçiklerinin sayesinde birbirlerine ve yosunlara yapışırlar. Bir erkek çok geçmeden çıkagelerek yumurtaları döller ve onları kuyruk yüzgecinin hareketleriyle havalandırmaya girişir.
Tereyağıbalığıgiller (Pholididae), yukarıki türlerin kuzey denizlerinde yaşayan akrabalarıdır. «Tereyağı balığı» nın (Pholis gunnellus) uzun vücudu, sırt yüzgecinin her bir yanında beyazla çevrili on kadar siyah lekeyle süslüdür. Karın yüzgeçleri ilkeldir. Bu türde ayaksızlaşmaya bir eğilim vardır. Tereyağı balığı 20-25 santim uzunluğunda olur.
Tereyağı balığı bir taşın altında veya kaya oyuğunda yuva yapar. Yuvası içi boş bir kabuk bile olabilir. Kar gibi beyaz yumurtaları ceviz iriliğinde bir küme meydana getirir. Erkekle dişi yumurtaların bekçiliğinde ve bakımında işbirliği ederler. Bazen içlerinden biri, yumurta kümesine sarılarak sanki kuluçkaya oturur.