DÜNYA yüzündeki en iri amfibyumu da içine alan bu aile aslında milyonlarca yıl öncesinden bugüne kadar ulaşmış bir kalıntıdır ve yalnız üç türü vardır. Bu hayvanların davranışlarında milyonlarca yıl boyunca bir değişiklik olduğu şüphelidir. Her üçü de daha çok suların yerlisidirler ve davranışları kadar, üreme metotları bakımından da balıklara benzerler. «Gizli - solungaçlıgiller» (Cryptobranchidae) ailesinin üç üyesi yas ve irilik rekorunu ellerinde bulundurmaktadır. Bunlar «adi gizli - solungaçlı semender» (Cryptobranchus alleganiensis), «dev semender» (Megalobatrachus japonicus) ve «Ozark gizli - solungaçlı semenderi» dir (Cryptobranchus bishopi). Bunlardan birinin atasının otuz milyon yıl öncesinden kalma 150 santim uzunluğundaki fosilleşmiş iskeleti yanlışlıkla insanoğluna ait sanılmıştır. Bu ata, bugün dev semenderler'in bulunmadığı Avrupa'da yaşıyordu. İnsanların ormanları kesmeleri akarsuların kum ve çamurla dolmasına, dolayısıyle de gizli - solungaçlıgiller için elverişsiz bir hal almasına sebep olmuştur. İnsanoğlu bundan başka akarsuları lâğım akıntılarıyle ve başta döküntülerle kirletmiş ve barajlar inşa etmiştir. Böylece gizli - solungaçlı semenderle dev akrabasının üreme alanları yok edilmiştir. Bu semenderler güzel sayılmazlarsa da, ilginçlikleri şüphe götürmez. Bununla beraber önümüzdeki yüzyılda döllerinin tamamıyle tükenmesi beklenebilir.
