ETİNDEN ,YUMURTASINDAN VE TÜYLERİNDEN FAYDALANDIĞIMIZ

 EVCİL TAVUKLAR

İNSANOĞLU tarafından evcilleştirilen kuşların ilki olan evcil tavuk, bütün dünyadaki en önemli endüstrilerden birinin temelidir. İnsanlar tarafından beslenen en önemli hayvanlar arasında sığırlardan hemen sonra gelir. Para değeri bir yana, tavuğun eti ile yumurtaları en esaslı yiyeceklerimizden ikisidir.
Eski Çin kayıtlarına bakılırsa, tavuk bu memlekete yaklaşık olarak Milâttan Önce 1400'de batıdan; yani Hindistan'dan getirilmiştir. Eski Mısır'lılar bu ülkelerden de Avrupay'a yaymıştır. Tahiti'yle Pasifik'in uzak adalarının Polinezya'lılarm yiyecekleri arasında kümes hayvanları eskiden beri önemli bir yer tutmaktadır. Bununla beraber İspanyollar tarafından getirilene kadar Yeni Dünyada evcil tavuk yoktu. (Beri yandan, bir Amerika kuşu olan hindi de, İspanyollar onu yeni kolonilerinden anavatanlarına götürene kadar Avrupa'da tanınmıyordu.)
Birçok Tavuk Çeşitleri. Bugün düzünelerle tavuk çeşidi tanımaktayız. Bunlar irilik, görünüş ve faydaları yönlerinden farklı olmamalarına rağmen, hep bir tek türün: Hindistan' m «Bankiva» veya öbür adıyla «kızıl çengel tavuğu» nun (Gallus galus) soyundan gelmektedir. İnsanlar,
tavukların, eti, tüyleri, yumurtaları, kuvveti, saldırganlığı gibi özelliklerini göz önünde tutarak türlü çeşitleri çiftleştirmişler ve yeni yeni çeşitler üretmişlerdir.
Bir tek türden geldiği bilmen çeşitli cinsler arasındaki tezat dikkate değer. 6 kiloluk muazzam «Brahma.» larla yaklaşık olarak 600 -650 gramlık nazik «ispeng» leri, kuyruğu 360-370 santim uzunluğunda olabilen «Yokohama» larla minik yastık kuyruklu «Koçin» leri, göz kamaştırıcı tüylü «Hamburg» larla, yeknesak renkli «Orpington» lan göz önüne getirin.
Ticareti en çok yapılanlardan «beyaz leghorn» âdeta bir yumurtlama, makinesidir. İyi bakım gören beyaz leghorn tavukları hemen bütün yıl boyunca günde bir yumurta yumurtlarlar. Buna karşılık, kuluçka içgüdülerini kaybeden bu tavukların yumurtalarından yeni nesillerin üretilmesi, kuluçka makinelerinin sayesinde kabil olmaktadır.
Süs tavuklarının da sayısız çeşitleri vardır. Bunların en güzelleri arasında cüceler, yani Bantam'lar yer alır. Bu çeşit Cava adasının Bantam bölgesi yerlileri tarafından geliştirilmiştir.
Bütün bu çeşitleri inceleyince renk bakımından çok büyük farklar göze çarpar. Bir başka ayrılık da tavuğun bacaklarında ve vücudunun başka kısımlarında süslü tüy kümelerinin varlığı veya yokluğudur. Tüyler pul pul gibi, dantela gibi, düzensiz ondüleli çizgilerle işaretli, yol yol, düz renk veya çizgili olabilirler. Renk farkları bir yun», tüyler ipek gibi, pamuk gibi veya kıvırcık olabilir. Tarak ve ibik gibi süsler de tavuğun çeşidine göre birbirinden çok farklı görünüşlerdedir. Meselâ, çivimsi birer diken şeklinde olanları bulunduğu gibi, gayet çetrefil yaprağımsı veya sakalimsı birer çıkıntı görünüşünde olanları da vardır.

Horoz Dövüşleri.

 «Bantam» tavukları hayvanat bahçeleriyle av hayvanı çiftliklerinde sülün yumurtalarının üzerinde kuluçkaya oturmakta ve yavru sülünleri büyütmekte kullanılır. Bantam tavuklarının sakin ve güvenilir tabiatları bu vazifeye çok elverişlidir. Kuvvetleri ve hırçınlıkları için seçilmiş bir cins olan dövüşçü horozlar ölesiye dövüşmek üzere yetiştirilmektedirler. Gerçekten ölesiye dövüşmektedirler de, zira kanlı düelloları esnasında birbirlerine sert kanat darbeleri indirmekte, bacaklarmdaki mahmuzlarla birbirlerinde çirkin yaralar açmakta ve gagalarıyla en hassas noktalara saldırmaktadırlar.
Seyircilerine de büyük heyecan duyuran bu «spor», konulan yasağa rağmen Birleşik Amerika'yla İngiltere ve yatan şark ve bilhassa Türkiye'de hâlâ ortadan kalkmamıştır. Buna karşılık Filipinerle Lâtin Amerika'nın bazı kısımlarında horoz dövüşlerinde bahse girmek, başka yerlerdeki at yarışlarında oynamak kadar yaygın bir kumar ve eğlencedir.