ESRARENGİZ PERİPAT

BAZEN belli bir gruba yüzde bir kesinlikle yerleştirilemeyen garip bir yaratık keşfedilir. «Peripat» (Peripatus) böyledir. İlkel-eklembacaklılar (Malacopoda) altdalının Onikoforlar (Onycophora) sınıfına giren peripat, 6 - 8 santim uzunluğunda, tırtıl görünüşlü bir yaratıktır. Rutubetli tropikal ormanlarda funda topraklarının içinde, kütüklerin, taşların veya çürümekte olan devrilmiş gövdelerin altında yaşar.
Bilmeyen kâşif, on beş veya daha fazla çift kama biçimli, kısa bacaklarına bakarak, peripat'ı garip görünüşlü bir çokbacaklı zannedebilir. Kadifemsi vücudunun bölütlüğü belirli değildir. Bacakları da eklemli olacak yerde, bazı böceklerde rastlananlara çok benzer kitinli kıskaçlarla silâhlıdır. Zaten «Onikofor» sınıf adı «kıskaç taşıyan» anlamına gelir. Hayvanın kafası yanyana bir çift   halkalı   duyarga   ile   süslüdür.
Peripat, «halkalıkurtlar» (Annelida) ile «eklembacaklılar» (Arthropoda) filumiarının bazı özelliklerini şahsında birleştirdiği için, zooloji bilginlerince ilginç sayılır. Bazı tabiat bilginleri ise bu garip hayvanın kendi basma bir filum meydana getirebileceği kanısındadırlar. Bahis konusu iki filum arasında canlı bir halka meydana getiren ilkel bir şekil olduğu muhakkaktır. Çok yaygın oluşu da, peripat'm bu dünyada birçok jeolojik çağ geçirdiğini göstermektedir. Elli kadar türü Güney Amerika'nın Batı Hint adalarının, Afrika'nın Malay takımadalarının, Avustralya'nın ve Yeni Zelanda'nın sıcak ve ormanlık bölgelerine dağılmıştır.
Fakat günümüzün değişen şartlarına ayak uyduramadağmdan bu grup bütün olarak tükenmeye doğru gitmektedir. Bugüne kadar tutunabilmiş olması dahi hayret vericidir. Bütün türlere son derece ender olarak rastlanır.