ÇAPRAZGAGA
(Loxia curvîrostra)

Bu kuş, çam çaprazgagası'ndan daha ufaktır: 17 santim uzunluğundadır. Rengi çam çaprazgagasınınkme benzer, şu farkla ki karnının alt kısımları beyazımsı - gri alt kuyruk tüyleri ise siyahımsı - gridir. Bu tür Laponya'dan İtalya'ya kadar Avrupa' da ve Kamçatka ile Kuzey Japonya' ya, kadar Kuzey Asya'da ve yakın bölgelerde yaşar.
Çaprazgagalar'a bazı dillerde «çingene kuşlar» da denilir. Bunlar da adını taşıdıkları ilginç ulus gibi birdenbire belli bir bölgede belirir, burada bir süre kalarak üreme gibi işlerini tamamlar, sonra apansız ortadan kaybolurlar. Bu göçleri çam ormanlarının tohumlarının zenginliğiyle ahenklidir.
Bütün çaprazgagalar üreme mevsiminde çift olarak gezen, fakat buna rağmen sürüden ayrılmayan arkadaş canlısı kuşlardır. Ancak lüzumunda yere iner, vakitlerinin en büyük kısmını dalların üzerinde geçirirler. Gagalarıyle papağan usulü tutunarak gövdelere tırmanabilir ve gene gagaları ve ayaklarının yardı-mıyle dallardan baş aşağı asılabilirler. Öğle saatlerinin dışında hemen hemen devamlı olarak hareket halindedirler.
Çâprazgagalar'm ilginç bir özelliği de yılın  bütün aylarında kuluçkaya oturmalarıdır. Kışın karlı günlerde de kuluçkaya yatmaları, bu mevsimde çam ağaçlarının tohum bakımından her zamankinden zengin olmasıyle izah edilebilir. Çaprazgaga daima ağaçların üzerinde olan yuvasının önünde ve yukarısında, onu, üzerine düşecek karlardan koruyacak ve gözlerden gizleyecek dalların bulunmasına dikkat eder. 3-4 yumurtası nispeten ufaktır.