BÜLBÜLLER

KUŞLARIN ARASINDA EN GÜZEL SESLİSİ OLARAK BİLİNEN BÜLBÜLLERİN HEMEN BÜTÜN DÜNYA EDEBİYATINDA ÜSTÜN YERİ VARDIR.

BÜLBÜL grubunun (Luscinia), en iyi şarkıcıları içinde toplaması bakımından kuşlar dünyasında gözde bir yeri vardır. Bülbüllerin kanatları orta uzunluktadır, kuyrukları belirli şekilde yuvarlanmıştır. Yerde çok vakit geçirir, yuvalarını da yere yakın yapar ve çoğunlukla mavi yumurtalar yumurtlarlar. Bazıları sönük renkli, başkaları göze çarpıcıdır. 25 kadar bülbül türü ve alttürü Eski Dünya'nın en büyük kısmına yayılmıştır.
En eski çağlardan beri tanınan ve dünya edebiyatında da yer almış bülbül (Luscinia megarhynchos), birkaç kelimeyle tarif edilebilir. Sırtının tüyleri pasımsı kızıl-gri, vücudunun alt kısmı sarımsı gridir. Kanatları yerine göre koyu kahverengi veya pasımsı kahverengi - kızıldır. Bülbülün  uzunluğu  17  santimdir.
«Ardık bülbülü» (Luscinia lusci nia), 19-20 santimlik uzunluğuyle esas bülbülden daha iri ve daha kuvvetlidir. Bu iki benzer kuş arasındaki bir ayrılık, ardıç bülbülü'nün göğsünün üst kısmının bulut görünüşlü gri lekeleridir. Vücudunun üst kısmı da bülbülünki kadar kızıl kahverengi olmayıp daha koyu ve daha zeytuni kahverengidir.
Bülbüller Batı, Orta ve Güney Avrupa'da, bütün Akdeniz yarımadalarında, Atlas ülkelerinden daha güneye inmemek şartiyle Kuzey Afrika'da, Güney Rusya'da ve Ön Asya' da yaygındır. Buralarda ovalara, yapraklı ağaçları ve çalıları olması şartıyle dağlık bölgelere, akarsuyu olan yapraklı ağaç ormanlarına ve çalısı olan bahçelere rağbet eder. Ardıç bülbülü bülbülden daha kuzeylere çıkarsa da, iki tür bunun dışında, yaşayış ve davranış bakımından o kadar benzer ki tek bir tür gibi ele alınabilir.
Bülbülün ötüşü kusursuz almak için 20-24 değişik tonlu olmalıdır. Yavru bülbüller aynı bölgede yaşayan büyük hemcinsleri tarafından yetiştirildiklerine göre, bir bölgede hep üstün şarkıcı bülbüllere rastlanması, bir başka bölgedeki bütün bülbüllerin ise ortanın üstüne yükselememelerî  normadır.
Bülbüller böcek ve böcek yumurtalarından başka, böğürtlen tipinde çeşitli yemişlerle  beslenirler.
Bülbül yuvası, kuru yapraklardan örülü bir temel üzerinde çalı çırpıdan meydana gelmiş derme çatma bir yapıdır. 4-6 yumurta yeşilimsi kahverengi, mavi-yeşil veya mavi renkli, çoğu zaman düz renkli, bazen daha koyu dalgalıdır. Erkek bülbül, özellikle öğleyin birkaç saat kuluçkaya oturmak suretiyle dişisine yardım der. Bu yüzden şakımaya daha az vakit bulur. Esasen kuluçka devresinde bülbüllerin geceleyin şakıdıkları hemen hiç duyulmaz.
Bîr kere çiftleştikten sonra insanlar tarafından yakalanan bülbüller, en iyi bakıma rağmen kısa zamanda ölürler. Çiftleşmden önce ele geçenlerinin, aksine iyi' bakım görmek şartiyle yıllarca yaşadıkları görülmüştür.
Bülbüllerin nefis renkli üçüncü bir grubu daha vardır: «Mavi - gerdanlar» (Luscinia svevica). Bunların erkeklerinin sırtı toprak rengi, karm kirli beyaz, fakat gerdanı göz kamaştırıcı bir mavidir. Mavi gerdan bölgesinin ortasında canlı bir pas kızılı rengindeki leke, göğsünde de pas kahverengisi bir halka dikkati çeker. Kuyruk tüyleri, biteviye siyahımsı kahverengi olan bir çift orta kuyruk tüyünün dışında, alt yansında pas kırmızısıdır. Dişide bütün bu renkler daha soluk olarak göze çarpar. Mavi - gerdanın uzunluğu 15 santimdir. Mavi - gerdanlar'ın bîr alt - türü olan «buğdaycıl bülbüller» de (Luscinia svevica cyanecula) mavi renkli gerdanının ortasında, ihtiyar kuşlarda kaybolan beyaz bir yıldız bulunur.
Mavi - gerdanlar Eski Dünya'mn kuzeyinde yaşar ve göçlerinde Güney Asya ile Kuzey Afrikayı ziyaret ederler.