ATLANTİK DÖRT - KANATLI UÇAR BALIĞI
(Cypselurus heterorus)

«Atlantik dört kanatlı uçar balığı», Atlantik'te Batı Hint adaları çevresinde ve Akdeniz'de yol alan gemilerdeki yolcular tarafından görülen uçar balık türlerinden biridir. Bu türde hem göğüs, hem de karın yüzgeçleri diğerlerine nispetle genişlediğinden, balık iki kanat çiftine sahip sahip olmuştur.
Bu uçar balıkların kuşlar gibi kanatlarını mı çırptıkları, yoksa uçak gibi havada mı kaydıkları uzun zaman tartışma konusu olmuştur. Anatomik incelemeler bu metotların ilkinin imkânsız olduğunu göstermiştir, zira uçar balıklar kanatların çırpılmasını sağlayan hacimli kaslardan tamamıyle yoksundurlar. Bununla beraber birçok kimseler, bilhassa uçuşan ilk safhalarında balığın kanatlarının hareket ettiğini gör. düklerini ileri sürmüşlerdir. Ama bu faydasız ve sırf insiyaki bir hareketten ibaret olabilir.
Çekilen  filimlere göre uçar-balığın uçuşu şu şekilde olagelmektedir: Uçar balık sudan dışarı fırladığı sırada, yüzme hızı saatte 25-30 kilometredir. Bu arada göğüs yüzgeçleri yayılıp, göze, çırpılma gibi gözüken, fakat aslında vücudunkiyle ahenkli olan birtakım titreşimlerde bulunmaktadır. Henüz su içinde olan kuyruk yüzgecinin alt lopu da aynı zamanda büyük bîr hızla (saniyede 50 kere) sağdan sola çırpılır, bu hareket ise, balığın hızını saatte 55-90 kilometreye yükseltir. Aradan yarım saniye geçmeden balık tamamen sudan çıkar ve bu defa karın yüzgeçlerini de açar. Vücudu yatay olmuş ve katılmış, göğüs yüzgeçlerinin titreşimleri sona ermiştir. Uçar balık şimdi havada kaymaktadır. Bu uçuş yaklaşık olarak 15 saniye sürecek ve balığın sakin havada ortalama 50 metre kadar mesafe aşmasına imkân verecektir.
Hızın eksilmesi Atlantik dört kanatlı uçar balığı'nı tekrar suya düşürdüğü, ya da bir dalganın içinden geçtiği vakit, balığın kuyruk yüzgeciyle göğüs yüzgeçleri gene harekete geçer, böylece uçar balık ikinci bir sıçrayışla bir miktar daha yol alır. Bir tek uçuşunda genellikle bîr, iki kere sıçramakta ise de, kusursuz bir dalışla suya düşene kadar birbiri arkasından on bir sıçrayışlta bulunduğu da görülmüştür. Bu bileşik uçuşlar şüphesiz basit bir uçuştan daha uzun sürmektedir. Balığın, kuyruk yüzgecinin dışındaki kısımları yarım dakika kadar suyun dışında kalabilir ve balık bu arada 400 metre kadar yol alabilir. Uçar bataklar genellikle yüzeyden 90-180 santim yükseklikte kayarlarsa da, hava cereyanları onları çok daha yükseğe kaldırabilir ve meselâ bu cereyanlar onları gemilerin güvertesine düşürebilir.
Dört kanatta uçar balık, uçuşuna son vermek için kanatlarını vücuduna yapıştırır ve bazen kafası, bazen de karnı üstüne suya düşer. Bu uçuşlar gece olduğu gibi, gündüz de olur. Uçar balıklar nedense ışıklar tarafından cezbedilirler ve gemilere çarparak, güvertelerin üzerine düşerek, hatta açık lombarlardan kamaraların içine uçarak vakitsiz ölürler.
Atlantik dört kanatta uçar balığının sırtı koyu renk, karın bölgesi ise gümüş, renklidir. Kanatları, yani göğüs yüzgeçleri biteviye gridir, fakat daha açık renk bir tek diyagonal yol tarafından katedilmişlerdir. Genç balıkların kanatlarındaki işaretler başka türlüdür. Üstelik yavruların, tâ ki uzunlukları 7-8 santim oluncaya kadar, çenelerinde bir çift bıyıkları vardır. Atlantik dört kanatta uçar balığı en fazla 30 santim uzunluğunda olabilir. Bundan uzunu görülmemiştir,
Atlantik dört kanatta uçar batağının yiyeceği, denizde yüzen küçük hayvanlarla bitkilerdir. Yavrularının bazen yosunları karıştırarak içinde küçük çantalar bulup yedikleri görülür.
Uçar balıkların kendUeri de çok kere türlü bataklara ve bunlardan bilhassa yunus bataklarına kurban olurlar. Bazı deniz kuşları ise başlıca uçar balıklarla beslenirler.
Atlantik dört kanatta uçar balığı yazın ürer. 1.5 milimetre çapındaki yuvarlak yumurtalar, yüzeyleylerinden çıkan sayısız iplikçiklerle birbirlerine bağlıdır. Aynı zamanda çok uzun ipliklere de bağlı olduklarından, karışmış pamuk ipliği çilelerine geçmiş minik boncuk gruplarına benzerler. Bu uzun iplikler ise her türlü yüzen cisme, yosunlara, değneklere, dallara, mantarlara v.s. sarılmış olur. Bu tertibin belli bir gayesi vardır: Yumurtalarla ipçikleri sudan ağır olduklarından, bu şekilde yüzmeseler denizin soğuk ve güneşsiz
derinlerine çökerek mahvolurlardı. Yavrular yumurtadan çıktıkları zaman ortalama 6-7 milimetre uzunluğundadırlar. Bir süre bu yüzer beşiklerinin etrafında kaldıktan sonra, açık denizdeki bağımsız hayatlarına kavuşup yaşamaya başlarlar.
Atlantik dört kanatlı uçar balığı' nın bazen Norveç kadar kuzeye çıktığı görülmüşse de, asıl sıcak denizlerde kalabalıktır. En beklenmedik bir sırada bu banklardan bir grubun
birdenbire suyun içinden fırlaması ve 30 metre kadar yol aldıktan sonra tekrar denize düşmesi gerçekten görülmesi hoş ve unutulmayacak bir manzaradır.